Door: Jeroen van Dommel

Inleiding

In de Middeleeuwen kwam de handel op en groeiden de steden. De 17e eeuw (1600-1700) was een tijd van grote welvaart. Daarom noemen we die eeuw ‘de Gouden Eeuw’. In die jaren bloeiden de schilderkunst, de literatuur en de wetenschap op als nooit tevoren.

Over de schilder

Dit werkstuk gaat over de Nederlandse schilder Johannes Vermeer, die leefde in deze periode. Ze weten niet precies wanneer hij werd geboren, maar wel dat hij op 31 oktober 1632 in de Nieuwe Kerk in Delft gedoopt werd. In zijn leven heeft hij schilderijen gemaakt die erg beroemd zijn geworden. Je vindt ze in musea over de hele wereld. Ook veel van zijn tijdgenoten zijn wereldberoemd geworden. Heel bekend zijn Rembrandt van Rijn, Jan Steen, Vincent van Gogh, Piet Mondriaan, Karel Appel en Willem de Kooning.

In april of mei van het jaar 1653 trouwde Vermeer met Catharina Bolnes, die waarschijnlijk best wel rijk was. Zij gingen wonen in een huis aan de Delftse Oude Langendijk en hebben wel 15 kinderen gekregen! Wel zijn er daarvan vier al heel jong gestorven. Johannes Vermeer was niet alleen schilder, maar net als zijn vader handelde hij ook in schilderijen.

Johannes Vermeer maakte in zijn leven 45 schilderijen, wat voor die tijd eigenlijk heel weinig was. Toen Vermeer in december 1675 overleed, liet hij elf kinderen na. Zijn gezin bleef arm achter, onder andere een gevolg van de door Lodewijk XIV bewerkstelligde economische malaise na 1672.

Na zijn dood

Na Vermeers dood bleef zijn werk lang ondergewaardeerd. Dit veranderde in tweehonderd jaar later in 1866, toen de Franse criticus W. Bürger (pseudoniem van Étienne-Joseph Théophile Thoré, 1807-1869) een boek over hem schreef. Bürger beschreef Johannes Vermeer als een onbekend en miskend genie en doopte hem "De Sfinx van Delft".

Hij noemde Johannes Vermeer een "sfinx" omdat er over zijn leven heel weinig bekend is. Door dit boek gingen steeds meer mensen in de 19e eeuw door heel Nederland op zoek naar schilderijen van Vermeer. Toch vonden vooral buitenlandse politici en ondernemers veel van de weinige schilderijen.

Naar schatting maakte Johannes Vermeer (1632-1675) in totaal slechts zo'n vijfenveertig schilderijen, waarvan er vijfendertig bewaard zijn gebleven.

Het straatje dat Johannes Vermeer in 1658 schilderde is wereldberoemd, maar in Delft onbekend. Niemand weet welke plek is afgebeeld en het is maar de vraag of het straatje wel echt heeft bestaan. Maar dat maakt het werk niet minder waardevol. Het straatje straalt rust en geborgenheid uit. Het doek hangt in het Rijksmuseum in Amsterdam.